Central Bank

A central bank sits above commercial banks in the financial system and does not compete with them for ordinary customers.

Core functions

• Sole issuer of currency notes and manager of currency supply.
• Formulates and implements monetary policy to keep prices and the external sector stable, using tools such as the policy rate, interest rate corridor, cash reserve ratio and open market operations.
• Banker, fiscal agent and adviser to the government.
• Banker's bank and lender of last resort: banks keep reserves with it and can borrow from it in a liquidity crisis.
• Licenses, regulates and supervises BFIs and payment system operators.
• Manages foreign exchange reserves and the exchange rate regime.

Nepal Nepal Rastra Bank was established in 2013 BS (1956 AD) and now operates under the Nepal Rastra Bank Act, 2058. It issues directives to BFIs under Section 79 of that Act, which is the legal basis cited in every Unified Directive.

केन्द्रीय बैंक वित्तीय प्रणालीमा वाणिज्य बैंकभन्दा माथि रहन्छ र सामान्य ग्राहकका लागि उनीहरूसँग प्रतिस्पर्धा गर्दैन।

मुख्य काम

• नोट निष्कासन गर्ने एकमात्र निकाय र मुद्रा आपूर्तिको व्यवस्थापन।
• मूल्य र बाह्य क्षेत्र स्थिरताका लागि नीतिगत दर, ब्याजदर करिडोर, अनिवार्य नगद मौज्दात, खुला बजार कारोबार जस्ता उपकरणमार्फत मौद्रिक नीति तर्जुमा र कार्यान्वयन।
• सरकारको बैंकर, वित्तीय एजेन्ट तथा सल्लाहकार।
• बैंकहरूको बैंक र अन्तिम ऋणदाता: बैंकहरूले यहाँ मौज्दात राख्छन् र तरलता संकटमा यहाँबाट सापटी लिन्छन्।
• बैंक तथा वित्तीय संस्था र भुक्तानी प्रणाली सञ्चालकको इजाजत, नियमन र सुपरिवेक्षण।
• विदेशी विनिमय सञ्चिति र विनिमय दर प्रणालीको व्यवस्थापन।

नेपाल नेपाल राष्ट्र बैंक वि.सं. २०१३ (सन् १९५६) मा स्थापना भएको हो र हाल नेपाल राष्ट्र बैंक ऐन, २०५८ बमोजिम सञ्चालित छ। यसले सो ऐनको दफा ७९ ले दिएको अधिकार प्रयोग गरी बैंक तथा वित्तीय संस्थालाई निर्देशन जारी गर्छ।