Money Supply (M1, M2)

NRB's monetary survey shows these aggregates:

• M1 (narrow money) = currency held by the public + demand deposits.
• M1+ = M1 + saving and call deposits.
• M2 (broad money) = M1+ + time deposits.
• M3 (broad money liquidity) = a wider measure that adds further liquid liabilities to M2.

Sources of broad money in the monetary survey: net foreign assets (mainly from remittance and other foreign exchange inflows) plus net domestic assets (domestic credit to government and the private sector, less net non-monetary liabilities).

Policy use: NRB projects growth in broad money and private sector credit each year to stay consistent with its inflation and reserve targets. For 2082/83 it projected broad money growth of 13.0% and private sector credit growth of 12.0%.

Faster money growth than real output growth tends to raise inflation over time (quantity theory: MV = PT).

Remittance inflows raise net foreign assets and are a major driver of broad money growth in Nepal.

राष्ट्र बैंकको मौद्रिक सर्वेक्षणमा यी मापन देखिन्छन्:

• M1 (साँघुरो मुद्रा) = जनताको हातमा रहेको चलनचल्तीको मुद्रा + चल्ती निक्षेप।
• M1+ = M1 + बचत र कल निक्षेप।
• M2 (विस्तृत मुद्रा) = M1+ + मुद्दती निक्षेप।
• M3 (विस्तृत मुद्रा तरलता) = M2 मा थप तरल दायित्व जोडिएको अझ फराकिलो मापन।

विस्तृत मुद्राका स्रोत: खुद वैदेशिक सम्पत्ति (मुख्यतः विप्रेषण र अन्य विदेशी मुद्रा आप्रवाह) र खुद आन्तरिक सम्पत्ति (सरकार र निजी क्षेत्रमा गएको आन्तरिक कर्जा, खुद गैरमौद्रिक दायित्व घटाएर)।

नीतिमा प्रयोग: मुद्रास्फीति र सञ्चिति लक्ष्यसँग मेल खाने गरी राष्ट्र बैंकले हरेक वर्ष विस्तृत मुद्रा र निजी क्षेत्रतर्फको कर्जा वृद्धिको प्रक्षेपण गर्छ। २०८२/८३ मा विस्तृत मुद्रा १३.० प्रतिशत र निजी क्षेत्रतर्फको कर्जा १२.० प्रतिशतले बढ्ने प्रक्षेपण थियो।

वास्तविक उत्पादनभन्दा मुद्रा छिटो बढे समयक्रममा मुद्रास्फीति बढ्छ (परिमाण सिद्धान्त: MV = PT)।

नेपालमा विप्रेषण आप्रवाहले खुद वैदेशिक सम्पत्ति बढाई विस्तृत मुद्रा वृद्धिको प्रमुख कारण बन्छ।