Bank for International SettlementsBIS

Establishment: 1930, the oldest international financial institution, headquartered in Basel, Switzerland. It is owned by 63 central banks.

Mission: to support central banks' pursuit of monetary and financial stability through international cooperation, and to act as a bank for central banks.

Functions:

• forum for central bank cooperation and research on monetary and financial issues;
• banking services to central banks (reserve management, gold and foreign exchange transactions);
• hosting standard-setting committees.

Committees hosted: six, including the Basel Committee on Banking Supervision (BCBS), which issues the Basel Accords (Basel I, II and III) on bank capital, liquidity and supervision. Others include the Committee on Payments and Market Infrastructures (CPMI), which sets standards for payment systems.

Relevance for Nepal: NRB's Capital Adequacy Framework, liquidity rules (LCR, NSFR), ICAAP and payment system oversight are based on BCBS and CPMI standards.

स्थापना: सन् १९३०, सबैभन्दा पुरानो अन्तर्राष्ट्रिय वित्तीय संस्था; मुख्यालय बासेल, स्विट्जरल्यान्ड। ६३ केन्द्रीय बैंक यसका मालिक हुन्।

उद्देश्य: अन्तर्राष्ट्रिय सहकार्यमार्फत केन्द्रीय बैंकको मौद्रिक र वित्तीय स्थायित्वको प्रयासमा सघाउने र केन्द्रीय बैंकहरूको बैंकको काम गर्ने।

काम:

• केन्द्रीय बैंकबीच सहकार्य र अनुसन्धानको मञ्च;
• केन्द्रीय बैंकलाई बैंकिङ सेवा (सञ्चिति व्यवस्थापन, सुन र विदेशी मुद्रा कारोबार);
• मापदण्ड निर्धारण गर्ने समितिको आयोजना।

आयोजित समिति: छ वटा, जसमध्ये बैंकको पुँजी, तरलता र सुपरिवेक्षणसम्बन्धी बासेल सम्झौता (बासेल I, II, III) जारी गर्ने बासेल बैंक सुपरिवेक्षण समिति (BCBS) र भुक्तानी प्रणालीको मापदण्ड बनाउने CPMI पर्छन्।

नेपालका लागि महत्त्व: राष्ट्र बैंकको पुँजी पर्याप्तता संरचना, तरलता नियम (LCR, NSFR), ICAAP र भुक्तानी प्रणाली निगरानी BCBS र CPMI का मापदण्डमा आधारित छन्।