Consumer Price IndexCPI

How it is built:

1. A household survey sets the basket of goods and services and their weights (shares in spending).
2. Prices are collected regularly from markets across the country.
3. Each item's price relative to the base year is weighted and combined into the index (base year = 100).

Groups: food and beverages, and non-food and services (housing, transport, education, health and others). NRB reports inflation for both groups and for the total.

Measures derived from it:

• Year-on-year inflation: change in the index compared with the same month a year earlier.
• Average inflation: change in the average index over the fiscal year or months so far.

Nepal Rastra Bank compiles and publishes the national CPI. Monetary Policy 2083/84 cites a ten-month average inflation of 2.66% for 2082/83 and year-on-year inflation of 5.04% in Baisakh 2083.

Related indices include the wholesale price index and the salary and wage rate index.

कसरी बनाइन्छ: १. घरधुरी सर्वेक्षणबाट वस्तु तथा सेवाको डालो र तिनको भार (खर्चमा हिस्सा) तय हुन्छ। २. देशभरका बजारबाट नियमित मूल्य सङ्कलन हुन्छ। ३. आधार वर्ष को तुलनामा प्रत्येक वस्तुको मूल्यलाई भार दिई सूचकाङ्क बनाइन्छ (आधार वर्ष = १००)।

समूह: खाद्य तथा पेय पदार्थ र गैरखाद्य तथा सेवा (आवास, यातायात, शिक्षा, स्वास्थ्य आदि)। राष्ट्र बैंकले दुवै समूह र कुलको मुद्रास्फीति प्रकाशित गर्छ।

यसबाट निकालिने मापन:

• वार्षिक बिन्दुगत मुद्रास्फीति: गत वर्षको सोही महिनाको तुलनामा सूचकाङ्कको परिवर्तन।
• औसत मुद्रास्फीति: आर्थिक वर्ष वा हालसम्मका महिनाको औसत सूचकाङ्कको परिवर्तन।

नेपाल राष्ट्र बैंकले राष्ट्रिय उपभोक्ता मूल्य सूचकाङ्क तयार गरी प्रकाशित गर्छ। मौद्रिक नीति २०८३/८४ ले २०८२/८३ को दश महिनाको औसत मुद्रास्फीति २.६६ प्रतिशत र २०८३ वैशाखको वार्षिक बिन्दुगत मुद्रास्फीति ५.०४ प्रतिशत उल्लेख गरेको छ।