Demand and Supply

Law of demand: other things remaining the same, as price rises, quantity demanded falls (inverse relation), so the demand curve slopes downward. Reasons: substitution effect, income effect and diminishing marginal utility. Exceptions include Giffen goods and prestige (Veblen) goods.

Determinants of demand: price, consumer income, prices of related goods (substitutes, complements), tastes, expectations and population.

Law of supply: other things remaining the same, as price rises, quantity supplied rises (direct relation), so the supply curve slopes upward.

Determinants of supply: price, cost of inputs, technology, taxes and subsidies, prices of other goods, expectations and number of sellers.

Equilibrium: where demand equals supply. Above it there is surplus (price falls); below it there is shortage (price rises).

Movement vs shift: a price change causes movement along a curve; a change in other determinants shifts the whole curve.

Elasticity measures responsiveness: price elasticity of demand = % change in quantity demanded / % change in price.

मागको नियम: अन्य कुरा स्थिर रहँदा मूल्य बढ्दा माग गरिने परिमाण घट्छ (उल्टो सम्बन्ध), त्यसैले माग वक्र तलतिर ढल्केको हुन्छ। कारण: प्रतिस्थापन प्रभाव, आय प्रभाव र घट्दो सीमान्त उपयोगिता। अपवाद: गिफेन वस्तु र प्रतिष्ठाका वस्तु।

मागका निर्धारक: मूल्य, उपभोक्ताको आय, सम्बन्धित वस्तुको मूल्य (प्रतिस्थापक, पूरक), रुचि, अपेक्षा र जनसंख्या।

आपूर्तिको नियम: अन्य कुरा स्थिर रहँदा मूल्य बढ्दा आपूर्ति परिमाण बढ्छ (प्रत्यक्ष सम्बन्ध), त्यसैले आपूर्ति वक्र माथितिर उक्लेको हुन्छ।

आपूर्तिका निर्धारक: मूल्य, कच्चा पदार्थको लागत, प्रविधि, कर र अनुदान, अन्य वस्तुको मूल्य, अपेक्षा र बिक्रेताको संख्या।

सन्तुलन: माग र आपूर्ति बराबर हुने बिन्दु। माथि बचत (मूल्य घट्छ), तल अभाव (मूल्य बढ्छ)।

वक्रमा सर्नु र वक्र सर्नु: मूल्य परिवर्तनले वक्रमै सर्छ; अन्य निर्धारक बदलिँदा पूरै वक्र सर्छ।

लोच: मागको मूल्य लोच = माग परिमाणमा प्रतिशत परिवर्तन / मूल्यमा प्रतिशत परिवर्तन।